Was the message of Jesus inspired by Eastern Spiritual Teachings?

51Jry9TTKCL__SL500_SY344_BO1,204,203,200_

Christianity and Buddhism are sometimes presented as incommensurable religions. Christianity is on quard against a religion which, because it recognizes no divine personality who exists outside and beyond man, and no revealed scripture, seems almost atheistic. And Buddhism sees in Christianity´s emphasis on the World-to-come an irrelevance, if not a fatal distracton. But to the myth-divining eye (and of course being Christian or Buddhist does not preclude this knack of seeing) the apparent contradictions reside merely in what is fixed, in precept and prejudice, whereas the mystery that is celebrated in the two myths is one and the same.

In Hokkaido, the northern island of Japan, there is a small Zen monastery where the master is illiterate. The teacher was a farmer’s son and he had been taken to the temple when he was very young. He had never learned to read or write but he completed the koan study and came to complete enlightenment.

That there were other religions except Buddhism he scarcely realised, until he heard the monks discussing Christianity.

One of his monks had been to the university of Tokyo and the teacher asked him to explain Christianity.

‘I don’t know much about it,’ the monk said, ‘but I will bring you the holy book of the Christian religion.’

The master sent the monk to the nearest city and the monk returned with the Bible.

‘That’s a thick book,’ the master said, ‘and I can’t read. But you can read something to me.’

The monk knew the Bible and read the Sermon on the Mount. The more he read, the more the master was impressed. ‘That is beautiful,’ he kept saying. ‘That is very beautiful.’ When the monk finished the sermon the master said nothing for a while. The silence lasted so long that the monk put the Bible down, got himself into the lotus position, and started meditating. ‘Yes,’ the teacher said finally. ‘I don’t know who wrote that, but whoever he was, he was either a Buddha or a Bodhisatva. What you read there is the essence of everything I have been trying to teach you here.’

In mijn vorige blogpost kondigde ik aan dat ik nog een paar voorbeelden zou geven van, wat ik noemde, het confisqueren van de Bergrede door het Boeddhisme. Natuurlijk bedoelde ik te zeggen door Boeddhistische schrijvers en sympathisanten. In mijn persoonlijk archief had ik daar iets over, namelijk bovenstaande voorbeelden vanuit het Zen-Boeddhisme. Het eerste is een fragment uit een kort artikel, met de (veelgebruikte) titel The One and the Many. Het tweede stond daar boven als intro en is blijkbaar in meerdere versies bekend, zo bleek mij vandaag. Natuurlijk heb ik verder gezocht op internet, maar daar werd ik zo overweldigd door het grote aanbod van sites met een dergelijke strekking, dat ik er moedeloos van werd. Een semantische overeenkomst is nog geen overeenkomst in betekenis of essentie, laat staan in geloofsbeleving. Een academische (woord)studie op dit gebied, met tal van veronderstelde parallellen tussen Boeddhisme en Christendom, zegt me daarom niet zo veel. Een uitspraak van Jezus, een theologisch begrip of een verhaal in de Bijbel (de gelijkenissen bijvoorbeeld) moeten in eerste instantie gelezen en begrepen worden binnen de eigen samenhang en vervolgens in de eigen culturele en joods-religieuze context. Interessanter zou bijvoorbeeld zijn om te kijken op welke wijze het onderwijs van Jezus aansloot bij, dan wel contrasteerde met het onderwijs van andere rabbi’s en schriftgeleerden. Dit is allemaal zo veelomvattend. Misschien moest ik het hele aspect van vergelijkingen maken e.d. daarom maar helemaal laten rusten.

Voor mij ligt genoemd artikel uit mijn archief met als tweede thema: The One and the Myth. Er staan nog meer voorbeelden in van wat ik wilde te zeggen. Ik laat het onbesproken. Misschien zijn er lezers die nu teleurgesteld zijn, of die zeggen, zie je wel, de christenen hebben hier geen goed antwoord op. Het tegendeel is echter waar, maar hoe leg je uit dat het christelijk geloof om een totaal andere realiteit gaat dan de wereld van meditaties, het eindeloos zoeken naar zelfverlossing en van het spreken over principes en allerlei wijsheden. Het christelijk geloof snijdt zoveel dieper in de ziel, het raakt tal van maatschappelijke issues en het gaat uiteindelijk om een wel heel persoonlijk God. De Anglicaanse theoloog N.T. Wright schreef er onlangs (weer) een nieuw boek over:

“Christian spirituality—an awareness of the loving and guiding presence of God, sorrow for sin and gratitude for forgiveness, the possibility and challenge of prayer, a love for God and for our neighbors, the desire for holiness and the hard moral work it requires, the gradual or sudden emergence of particular vocations, a lively hope for God’s eventual new creation—is generated by the good news of what has happened in the past and what will happen in the future. All this and much, much more is what is meant by the good news in the present.” N.T. Wright.

Read more: http://www.patheos.com/blogs/jesuscreed/2015/02/02/if-you-dont-get-the-future-wright/#ixzz3QcrBFrRo

Andere kernachtige omschrijvingen van de duidelijke geloofsuitspraken van het evangelie (The Gospel Affirmations), van de beloften van het evangelie (The Gospel Promises) en van de eisen van het evangelie (The Gospel Demands) zijn te vinden in het bekende boek van John Stott, Christian Mission in the Modern World. John Stott schreef ook een prachtig boek over de Bergrede, Christian Counter Culture. Ik hoop daar later op terug te komen.

KraanenborgOnlangs las ik ergens dat we de evangeliën met een Oosterse bril kunnen (lees: moeten) lezen, omdat de jonge Jezus gedurende enkele jaren in India zou zijn geweest. Daar deed hij (verondersteld) de nodige kennis op over het Hindoeïsme en daarom moeten we zijn bijzondere uitspraken in het evangelie (voor een juist verstaan) door die bril lezen. Dit is in bepaalde kringen een populaire gedachte. Makkelijker gezegd dan bewezen, maar dat deert de aanhangers niet. Reender Kranenborg schreef een pittige studie over “de waarde van ‘hervonden manuscripten’ en ‘nieuwe openbaringen’ met betrekking tot Jezus van Nazareth. Voor zowel gelovigen als sceptici een academisch handboek over fabels en legenden, dat menig voor waar gehouden fatasieverhaal over Jezus zal weten te ontzenuwen.” Een boek van gelijke strekking is van Bernd Kollman: Het Jezus mysterie, met korte subtitel: op zoek naar de waarheid. Dit prettig leesbare boekje neemt op deskundige wijze ruim 20 sensationele (post)moderne ‘beweringen’ over de identiteit en het leven Jezus, onder de loep. Beide boeken van harte aanbevolen. Het moge duidelijk zijn dat er geen enkele plausibele reden bestaat om te veronderstellen dat Jezus ooit in India is geweest, laat staan dat zijn typisch Joodse onderwijs geïnspireerd zou zijn door leringen en leraars uit het Verre Oosten.

In mijn studietijd trachtte ik meer te weten te komen over het Boeddhisme. Ik bekeek meerdere video’s in de mediatheek van de Lerarenopleiding, over Boeddhistische monniken in kloosters in diverse Aziatische landen. Inmiddels vraag ik me af hoe dergelijke Boeddhistische landen en streken omgaan met onderwijs, gezondheidszorg en bestuurlijke zaken, maar dan juist buiten de kloostermuren. Wat een eenzijdige mannenwereld is het daar binnen eigenlijk. Alleen gezonde en gemotiveerde mannen mogen monnik worden. Jarenlang studeren, meerdere uren per dag mediteren, dagelijks om je eten bedelen, leven zonder gezin, werk of andere maatschappelijke verplichtingen. Op zoek naar jezelf en volledig gericht zijn op zelfverlossing. Ik vind het allemaal te vrijblijvend en zelfs wat triest. En hoeveel intellectuele vrijheid is daar nu werkelijk? Wij waren jaren geleden in Thailand op vakantie. Als Westerling ben je gewend een boekhandel in te lopen en rond te snuffelen om je te laten inspireren en ideeën op te doen. Doe dat maar niet in een Boeddhistisch land, want het aanbod op religieus gebied is één grote eenheidsworst (heb ik mij laten vertellen, want de Thaise taal ben ik niet machtig). Het manipulatieve gebedel van de monniken vond ik niet eervol, noch aantrekkelijk. Alles draait daarbij om het verbeteren van het karma van de gever. Het is een gunst om te mogen geven. Ik moet er al met al niet zoveel van hebben. Natuurlijk zal een christen wel iets van zijn gading kunnen vinden in Boeddhistische literatuur, maar die behoefte is er meestal niet. De Bijbel spreekt zoveel krachtiger taal. Zelfs zo, dat het ons mogelijk zelfs een beetje afschrikt bij tijd en wijle. Dat is alleen maar menselijk. Om e.e.a. te illustreren verwijs ik naar een confronterend, doch leerzaam artikel dat mij onlangs onder ogen kwam. U vindt het hier: Why Having a Heart of Gold is Not What Christianity is About. Het is weliswaar een artikel van een Katholieke broeder, maar heel illustratief voor wat ik wil zeggen en waar ik me in kan vinden:

One can find “ethics” in the writings of Paul, but one would be hard pressed indeed to say that the principal theme of Romans, Galatians, Philippians, or first and second Corinthians is the laying out of a moral vision. The central motif of all of those letters is in fact Jesus Christ risen from the dead. For Paul, the resurrection of Jesus is the sign that the world as we know it — a world marked by death and the fear of death — is evanescing and that a new order of things is emerging. This is why he tells the Corinthians “the time is running out” and “the world in its present form is passing away;” this is why he tells the Philippians that everything he once held to be of central importance he now considers as so much rubbish; this is why he tells the Romans that they are not justified by their own moral achievements but through the grace of Jesus Christ; and this is why he tells the Galatians that neither circumcision nor uncircumcision means anything; what counts is the “new creation.”

In een mooi essay ‘Voorbij de offerkritiek’ van Hans Burger over het offer van Jezus, schrijft hij onder meer het volgende: “Tegelijk is het daarmee de oplossing van een moreel probleem: zonde. Wij zijn gewend zonde te zien als een moreel probleem: verkeerde dingen doen. Maar het betekent vooral zonder de levensbron leven en daarom gedoemd zijn te sterven. Het betekent leven ver van God, in een gebroken relatie staan tot God.” Door de bekering tot God, worden we een nieuwe schepping, zo leert de bijbel en hebben christenen ervaren. De bijbel noemt dit wedergeboorte. De bijbel spreekt ook duidelijk over het aannemen van Jezus. We moeten weer in relatie met de Schepper komen. Wanneer we ons leven aan Jezus geven en hem als Heer en Redder van ons leven ‘aanroepen’, bewerkt God op wonderbaarlijke wijze een ervaring van opnieuw geboren worden. Het is op zijn minst opmerkelijk dat Boeddhisten het niet zo gauw over deze bijzondere bekeringservaring hebben, als ze het over het christelijk geloof en de bijbel hebben. Je zou verwachten dat men een parallel zoekt met de ervaring van de Verlichting (Satori) bereiken, maar die lijkt sowieso slechts voorbehouden aan weinigen en komt vrijwel alleen in het Zen-Boeddhisme voor. Een informatief artikel van Jules Prast in het Boeddhistisch Dagblad, waar onder meer ter sprake kwam waarom een bekend Boeddhist na vele jaren (toch) Rooms Katholiek werd, vind je hier: Wedergeboorte, een hopeloze zaak? De christelijke hoop ná dit leven wordt hier benadrukt, meer dan de christelijke geloofservaring van de wedergeboorte. Binnen de Rooms Katholieke theologie is de wedergeboorte helaas een onderbelicht thema. Daar staat meer het idee centraal van het publiekelijk toetreden tot de zichtbare kerk van Christus. Ook mooi, maar niet voldoende.

Ik heb een korte ontdekkingstocht gemaakt langs enkele ideeën en artikelen naar aanleiding van mijn stelling dat Boeddhisten de neiging vertonen om Bijbelse noties te confisqueren. Het beeld is wisselend. Mijn conclusie is dat dit in meerdere vormen gebeurt, namelijk door Bijbelteksten te citeren wanneer dit zo uitkomt en/of wanneer men parallellen meent te zien met de eigen levensfilosofie. Het Boeddhisme is blijkbaar in brede zin in gesprek met haar grootste uitdager. En nu maar hopen dat dit niet uitsluitend een monoloog is en dat christenen op zijn minst enige kennis hebben van dit overwegend ‘intern’ gevoerde gesprek.

Christelijke literatuur:

1. Cruciaal – Reinier Sonneveld (red.) – studiebundel met genoemd essay van Hans Burger

2. What’s So Great about Christianity – een prima apologetisch boek met katholieke achtergrond

3. What is Budhhism? – een zeer korte, doch handige samenvatting van het Boeddhisme

4. The Gnostic Gospels: Are they the real history of Jesus?

5. Sharing Jesus Effectively in the Buddhist World

6. Communicating Christ in the Buddhist World

Boeddhistische zienswijze:

7. The Good Heart: A Buddhist Perspective on the Teachings of Jesus

8. Jesus and Buddha: The Parallel Sayings

9. The Lotus and the Cross – Common Threads in Christian and Buddhist Spirituality

10. Sermon of the Mount V Buddhism Doctrines

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s