Over de gelijkenis van ‘De Verloren Zoon’

a_Our_Father_IT_SCAN00102Dit artikel komt voor in dossier: Verschuivingen in de kerk – Geplaatst Nederlands Dagblad: 22 november 2008 door Jos Strengholt.

Ik was nogal verrast door de woorden van dominee Ton de Ruiter die ik woensdag in deze krant las: ,,Wordt Gods genade minder als hij vergeeft om niet? Ik denk het niet.”

De Ruiter wijst dan op de gelijkenis van de verloren zoon: De Ruiter: ,,De vader sluit zijn verloren zoon in de armen, nergens lees ik dat er nog betaald moet worden.”

Net als De Ruiter heb ik moslims regelmatig horen zeggen dat deze gelijkenis hun concept van Gods genade bewijst: Er is geen verzoenend sterven van Christus nodig; God kan ook zonder dat wel zonden vergeven. Maar begrijpen we die gelijkenis van de verloren zoon uit Lucas 15 dan wel goed? Ik woon bijna 20 jaar in Egypte, en dat heeft me geholpen om dit verhaal beter te begrijpen in de context van het Midden-Oosten.

Het begint met de zoon die aan zijn vader om zijn kindsdeel vraagt. In Nederland is dat onbeschaamd, maar in het Midden-Oosten zeg je er in wezen mee dat je je vader liever dood ziet. Schande dat die jongen erom vroeg. In Egypte zou de vader zijn zoon direct de deur wijzen en het hele dorp zou schande spreken over de jongen die zoiets durfde te vragen. Hij zou met de nek worden aangekeken en geen leven meer hebben. Generaties later zou er nog over worden gesproken,

Wat deed de vader? Hij verkocht een stuk van zijn grond en gaf zijn jongen het geld. Het hele dorp in rep en roer… Schande! Dat mag de vader niet doen! Straks gaan al onze zonen hun kindsdeel opeisen. Het hele dorp sprak er over, hoe slecht de vader handelde, tegen elke traditie en tegen de belangen van de samenleving.

Dan keert de zoon terug. Wat doet de vader? Hij holt naar de zoon toe. Ik rijd veel met mijn auto in Caïro en irriteer me vaak wild aan mensen die op hun gemak oversteken tussen het snel rijdende verkeer. Om veilig aan de overkant te komen zal niemand even een sprintje trekken. Want rennen is een schande. De vader in de gelijkenis tilt zijn ‘jurk’ op, en rent! Het hele dorp praat erover. Hoe durft die jongen terug te keren, maar nog veel meer: heb je gezien hoe zijn vader zich totaal vernederde?

Ten slotte: de vader geeft een groot feest voor de jongen. Weer zo’n afgang, voor de vader. Elke vader die zich respecteert zou zijn zoon eerst een week aan de poort laten zitten smeken en wachten. Het moet toch duidelijk zijn wie de baas is? In Egypte zou een vader aan de hele omgeving duidelijk maken dat de zoon iets verschrikkelijks heeft gedaan, om pas na lange tijd enige clementie te tonen. In de gelijkenis zet de vader zich te schande. Iedereen praat erover in het dorp. Hoe kan die man dat doen, zijn eer is zo verschrikkelijk aangetast en hij laat die jongen zomaar weer lid van de familie worden.

Vanuit het standpunt van mensen in het Midden-Oosten is dit geen verhaal over de verloren zoon, maar over het gedrag van de vader. De man gedraagt zich zó, dat iedereen schande spreekt over de manier waarop hij zichzelf vernederde. Hij maakt zichzelf te schande. En de zoon? Daar hebben ze het niet meer over. De vader heeft de schande op zich genomen, de zoon gaat vrijuit en is het centrum van het feest. De vader betaalt de hoge prijs van de liefde, en lijdt onder de hatelijkheden van het dorp, zodat de zoon met een schone lei kan beginnen.

Dr.J.M. Strengholt is anglicaans priester in Egypte en woont in Caïro.

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s